تاریخچه ایجاد فروشگاه های زنجیره ای در جهان

 

تاریخچه ایجاد فروشگاه های زنجیره ای در جهان

تفکر اولیه ایجاد فروشگاه های بزرگ توسط بازرگان فرانسوی آریستید بوسکیو در سال ۱۸۵۲ میلادی با تاسیس فروشگاه کوچکی به نام بن مارشه برای فروش اجناس خرازی و پارچه تحقق بافت و این فروشگاه کوچک اساس فروشگاه های بزرگ شد. آنچه فروشگاه بن مارشه را از سایر فروشگاه ها متمایز می ساخت تبعیت از اصول و روشهایی بود که از روشهای معمولی متفاوت بود که برخی از آنها عبارتند از:

  • قیمت کالاها ثابت بود و به منظور سرعت بخشیدن به گردش کالاها، سود کمی در نظر گرفته شده بود.
  • نصب برچسب قیمت که خود عامل تعیین کننده عدم تبعیض بین مشتریان به وسیله فروشندگان بود.
  • بدون اینکه مشتری قصد خرید کالایی را داشته باشد ورود به فروشگاه آزاد بود و می توانست اجناس را بازدید و بررسی نماید.
  • اجناس فروخته شده در صورتی که دست نخورده می ماندند قابل عودت بودند.

با اضافه کردن کالاهای گوناگون در فروشگاه بن مارشه، تحول شکل گرفت. بعد از بوسکیو، شوخارد و هرایو به تقلید از وی در سال ۱۸۵۵ فروشگاه بزرگی به نام لور تاسیس کردند و سپس فروشگاه های پرنتان ، کونیاک  و سامارتین تاسیس شدند. هدف اصلی، فروش اجناس متنوع در زیر یک سقف و افزایش سود کل بود. در سال ۱۸۶۱ در انگلستان سال تاسیس فروشگاه های بزرگ بود. در سال ۱۸۷۰ فروشگاه هایی مانند هارودس ، لوئس  و وایت لی  قسمت های فروش خود را توسعه دادند. اجناس مختلف از سوی این فروشگاه در یک مکان به فروش می رسیدند. به تدریج بازرگانان دیگر از این افکار پیروی کردند و فروشگاه های مختلفی به این شیوه در کشورهای مختلف ایجاد گردید.

آمریکا اولین کشوری بود که به تقلید از فرانسه فروشگاه استوارت را در نیویورک تاسیس کرد. این فروشگاه بعد ها با فروشگاه ونه میکر که در سال ۱۸۶۱ تاسیس شده بود ادغام گردید. سال ۱۹۲۰ زمان پیدایش و شکل گیری فروشگاه های زنجیره ای به نحوی که می شناسیم بود. این فروشگاه ها اولین بار در کشور آلمان تاسیس شدند. در آمریکا ، انقلاب در صنعت خرده فروشی در جریان بحران بزرگ اقتصادی ۱۹۲۹ شروع شد که بدون شک تاثیری سرنوشت ساز در تاریخ توزیع کالا داشت و سرآغاز تاسیس فروشگاه های زنجیره ای متعدد به حساب می آید. در سال ۱۹۶۲ سام والتون اولین فروشگاه وال مارت را افتتاح نمود. در آن زمان هیچکس تصور نمی کرد این اتفاق  سرآغاز شکل گرفتن بزرگترین شبکه فروشگاه های زنجیره ای در جهان باشد. والتون، اعتقاد داشت که مصرف کننده آمریکایی به دنبال فروشگاه های زنجیره ای تخفیفی است و چنانچه کالاهای مصرفی مورد نیاز او با قیمتهای نازل و در محیطی آرام و دوستانه ارائه شود ، فروشگاه با سیل اشتیاق مشتریان روبرو خواهد شد و گروههای بزرگ مصرف کننده را به خود جذب خواهد کرد. عقیده والتون صحیح بود.شرکتی که وی پایه ریزی کرد اکنون به صورت بزرگترین شبکه زنجیره ای جهان در آمده است. در ارزیابی نهایی باید گفت که هزینه های توزیع مواد غذایی در آمریکا در اوایل قرن بیستم از حدود ۳۰ درصد به نصف تقلیل یلفت که ناشی از صرفه های مقیاس بود.

بنابر آنچه گفته شد و با توجه به اهداف ایجاد اولین فروشگاه های زنجیره ای و تکامل تدریجی آنها و کسب موفقیتهای چشمگیرشان می توان میزان فروش ، هزینه ها و سودآوری یک فروشگاه را از شاخصهای مهم در ارزیابی فعالیتهای یک فروشگاه منظور نمود که در این مطالعه نیز این مساله از نظر دور نخواهد ماند.

تاریخچه فروشگاه های زنجیره ای در ایران

تاسیس اولین فروشگاه زنجیره ای در ایران به سال ۱۳۲۸ برمی گردد. برای اولین بار در ایران ، فروشگاه های تعاونی سپه در سال ۱۳۲۸ با عنوان تعاونی مصرف کارکنان و پرسنل ارتش تشکیل گردید. در سال ۱۳۳۷ با مشارکت آلمان فروشگاه های فردوسی تاسیس شدند. البته بعد از چهار سال آلمانیها سهم خود را واگذار کردند و این فروشگاه با همه حمایت های رژیم گذشته هیچگاه نتوانست نقش خود را درست ایفا کند.عمده این ناتوانی ناشی از سیستم پر خرج و فاسد دولتی بود که         نمی توانست با بخش خصوصی رقابت کند.

در سال ۱۳۵۲ فروشگاه های زنجیره ای کوروش (قدس) تاسیس شد. این فروشگاه با ۱۲ شعبه فروش در سطح شهر تهران به فعالیت گسترده ای دست زد و تا سقوط رژیم گذشته، یکی از مراکز فروش نسبتاً با رونق بود که با به کارگیری سازوکار فروشگا های مدرن و صرفه جویی های ناشی از مقیاس و همچنین به علت دولتی نبودن، توانست جایگاه خوبی در بین مراکز خرده فروشی شهر تهران برای خود به دست آورد. بعد از پیروزی انقلاب و فرار سرمایه داران از جمله مالک این فروشگاه اداره آن به بنیاد مستضعفان واگذار گردید که به علت تغییر مدیریت و گرفتار شدن در بوروکراسی اداری ، کارایی نسبی خود را از دست داد و به جایی رسید که با اجاره دادن غرفه های فروشگاه های خود، در صدد کسب سود بر آمده است.

در راستای عرضه مستقیم کالا و کوتاه نمودن مراحل توزیع کالا به خریداران نیز اولین فروشگاه زنجیره ای شهروند ( بیقهی ) در تاریخ ۱۱/۱۲/۷۳ افتتاح گردید و در حال حاضر از این مجموعه ۹ فروشگاه در سطح شهر تهران مشغول به فعالیت می باشند. همچنین اولین فروشگاه زنجیره ای رفاه در سال ۱۳۷۴ توسط شرکت سهامی عام فروشگاه های زنجیره ای رفاه با سرمایه ای معادل هزار میلیارد ریال تشکیل گردید.

این مطلب را به اشتراک بگذارید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *